تبلیغات
تحقیقات و مقاله های ویژه معلمان و دانشجویان - موسیقی ایرانی برای کودکان ایرانی

موسیقی ایرانی برای کودکان ایرانی

 

نوع مطلب :موسیقى ایرانى براى كودكان ایرانى ،

نوشته شده توسط:علی اكبر ادهم آموزگار ششم ابتدایی استان اردبیل شهرستان پارس آباد

دانلود کتاب های جدید التالیف دوم و ششم ابتدایی

موسیقى ایرانى براى كودكان ایرانى

                 

موسیقى هر فرهنگ، روایت شنیدارى از آن فرهنگ است و انعكاس صوتى آن، كه به عنوان مؤثرترین عامل، در ناخودآگاه فردى و جمعى تأثیر مى گذارد. گفته اند و خوانده ایم كه موسیقى بین هنرها از هر نظر سهل و ممتنع است. آسان شنیده مى شود و لذت بردن از آن محتاج آموزش چندانى نیست و در لایه هاى پنهان ذهن و در عواطف شنونده نفوذ مى كند. از طرف دیگر، درك فنى آن، محتاج دوره هاى متوالى آموزش و پژوهش است و قریحه طبیعى سرشارى را نیاز دارد. تسلط بدان نیز مستلزم سالها تمرین براى كسب مهارت عملى است.

آموزش موسیقى در مدارس سراسر دنیا، از ظریف ترین شاخه هاى تدریس هنر است. ظرافت و حساسیت اهل هنر و تأثیر مستقیمى كه روى روان و رفتار كودكان و نوجوانان دارد، به حدى است كه هیچ كدام از دیگر هنرها نظیر نقاشى و گروه هنرهاى تجسمى و نمایش و ادبیات با آن قابل مقایسه نیست.

              

آموزش موسیقى در مدارس ایران، تقریباً همزمان و هم سابقه با تولد موسیقى ویژه كودك در ایران است. هر دوى این جریانهاى موازى، مرهون كوششهاى علینقى وزیرى، موسیقیدان بدعتگذار و روشنفكر ترقى خواه ایرانى در سالهاى اول قرن شمسى حاضر است. براى وزیرى، موسیقى ایرانى و شعر كلاسیك فارسى، از جنبه تأثیرگذارى فرهنگى و دربرداشتن بنیانهاى اخلاقى و حكمى مهم بود. آثار او اگرچه گاه كمى رنگ و بوى غربى دارند، با مسؤولیت فراوان و وطن خواهى آشكارى تألیف شده اند.

تلاش براى پایه ریزى موسیقى كودك، به ویژه براى تدریس در مدارس تا اوایل دهه ۱۳۵۰ از سوى چند تن موسیقیدانان و پژوهشگران و مؤلف با علاقه و جدیت پیگیرى شد و آثار قابل توجهى در این زمینه نوشته و اجرا شده اند. بعد از انقلاب، به ضرورت زمان، تدریس موسیقى در مدارس تعطیل شد و تنها به اجراى سرودهاى انقلابى مشهور، بسنده گردید. از آنجا كه هنوز تكلیف موسیقى در عرصه هاى ادارى و اجرایى كشور مشخص نبود، بسیارى از پروژه ها در این زمینه به تعویق افتاد. تدریس موسیقى در مدارس آخرین برنامه اى بود كه در ارتباط با موسیقى كشور مطرح شد و طبعاً موانع زیادى را پیش رو داشت. این موانع در عرصه هاى سیاست گذارى، مشكلات ادارى و اختلاف نظر بین هنرمندان، خلاصه مى شد. از آنجا كه بازگشت به میثاق هاى اصیل فرهنگى در سالهاى بعد از انقلاب، پیش چشم مسؤولان بود، همین امر در مورد موسیقى نیز باید با توجه به ضروریات آموزشى و فرهنگى انجام مى شد.

بسیارى از آهنگسازان موسیقى كودك در ایران، بنا به سابقه تحصیلات خود، بیشتر از فرم هاى موسیقى غربى و روش بین المللى ارف استفاده كرده اند كه در عمل براى توده هاى میلیونى دانش آموزان سراسر كشور از قومیت ها و بومیت هاى مختلف نمى توانست تأثیرگذار و پاسخگو باشد. اندیشه « موسیقى ایرانى براى كودكان ایرانى در مدارس» از سالها پیش شكل گرفت و با حمایت چند مسؤول دلسوز و هنرشناس، از جمله زنده یاد مهندس جعفر علاقه مندان، نخستین متون آموزشى موسیقى، با عنوان «با هم بخوانیم» ویژه درس فارسى و هنر پایه اول و دوم در دفتر برنامه ریزى و تألیف كتب درسى (گروه درسى هنر) در وزارت آموزش و پرورش در دو حلقه نوار، تولید شد. در مقدمه این نوارها مى خوانیم: «تاكنون موسیقى كودك در ایران، بیشتر تحت تأثیر انگاره هاى ملودیك و ریتمیك بوده كه فضاهاى موسیقى و فرهنگ غربى را تداعى كرده و از فرهنگ خودى فاصله گرفته است. طى سالیان اخیر چند تن از آهنگسازان استعداد خود را در جهت ساخت موسیقى براى كودكان ایرانى در گروههاى مختلف سنى آزموده اند.

این نوار حاصل تلاش آنهاست و در آن اصول و اهداف زیر موردنظر بوده است: بهره گیرى از وزن هاى متنوع و خاص و نغمه هاى اصیل ایرانى، تلفیق شعر و موسیقى به گونه ساده و روان و قابل تكرار براى دانش آموزان در كلاسهاى درس، به كارگیرى سازهاى موسیقى ملى ایران براى بهره ورى از زنگ خاص و رنگ آمیزى صوتى این سازها براى القاى فرهنگ ملى و آیینى و... تا بتواند ذهنیت دانش آموزان را طى دوره ابتدایى با الگوهاى سازنده موسیقى ایرانى آشنا كند و صاحبان ذوق و استعداد بتوانند با تكیه بر آنچه كه در سالهاى كودكى شنیده اند، راه درست را در شناخت و آموزش موسیقى اصیل كشور خود دنبال كنند. ساخت و اجراى قطعات كه شعرهاى آن برگرفته از كتاب «فارسى بخوانیم» در پایه اول است، به گونه اى است كه معلمان گرامى (در نقاط دورافتاده و سراسر كشور) بى نیاز از آموزش فنى موسیقى مى توانند آنها را همراه دانش آموزان تكرار كنند. در این نوارها ابتدا موسیقى با كلام و سپس متن بى كلام آن را مى شنویم.

              

این مجموعه در بخش آشنایى با موسیقى و تربیت شنوایى درس هنر، به ترتیبى كه در كتاب راهنماى معلم آمده، استفاده مى شود.» در نوار پایه اول، هشت قطعه در بیات ترك، افشارى، اصفهانى، سه گاه، دشتى و چهارگاه با آهنگسازى محمدرضا فیاض شنیده مى شود و در نوار پایه دوم، ۹ قطعه در شور، ماهور، اصفهانى، سه گاه و افشارى با آهنگسازى امید فتح اللهى و رضا مهدوى به گوش مى رسد . تركیب اركستر، با سازهاى تار، كمانچه، نى، سنتور، بم تار، تنبك، دف، دایره، دهل، كاسدره و عود است و از گروه همخوان نیز به تناسب قطعات استفاده شده است. مدیریت تولید و اجراى آن را مینا نواب صفوى به عهده داشته و طرح روى جلد در ارتباط با محتواى نوار و داراى ارتباط مستقیم با حال و هواى قطعات آن است. جاى تعجب است كه نام سراینده یا سرایندگان این قطعات در بروشور نوار نیامده و مدت اجراى هر قطعه نیز مى بایست نوشته مى شد كه نوشته نشده است.

منبع : http://www.iran-newspaper.com/1384/840409/html/art.htm